Open brief aan de minister van Justitie - rechtsbijstandsverzekering

Met onderstaande open brief richt de algemene vergadering van de Orde van Vlaamse Balies zich tot de minister van Justitie i.v.m. zijn plannen voor de rechtsbijstandsverzekering.

Mijnheer de minister,

Nooit eerder richtte de Orde van Vlaamse Balies (OVB) zich tot u via een open brief. Het advocatenparlement – de algemene vergadering – van de OVB heeft beslist tot deze voor ons ongewone vorm van communicatie.

U vat het plan op om de rechtsbijstandsverzekering te promoten en wil dat meer burgers zich verzekeren voor het geval ze in een rechtszaak verwikkeld zijn.
Uiteraard staat de OVB achter iedere maatregel die de toegang tot het gerecht verbetert, en het fiscaal aantrekkelijker maken van de rechtsbijstandsverzekering kan daarbij helpen.

De Vlaamse advocaten zijn evenwel bijzonder bezorgd.

De OVB heeft over uw project met u gesprekken gevoerd, en is ongerust omdat over de concrete invulling ervan op een aantal essentiële punten nog steeds onzekerheid bestaat.

U wil blijkbaar een systeem van conventionering invoeren. Dit zou betekenen dat er twee soorten advocaten zouden zijn: zij die bereid zijn de door u opgelegde tarieven te volgen en de anderen. Voor de geconventioneerde advocaten zou de verzekeringsdekking groter zijn. De bedoeling zou zijn dat die geconventioneerde advocaten slechts in uitzonderlijke omstandigheden en onder bijzondere voorwaarden van hun cliënt nog een bijkomende vergoeding kunnen vragen. Bovendien zou het verzekerde bedrag niet alleen dienen om de honoraria en kosten van de advocaten te betalen, maar ook gebruikt worden voor de kosten van gerechtsdeskundigen. In de praktijk zou dat voor gevolg hebben dat, vooral in bouwzaken, de cliënt vaak in de kou zal blijven staan: in dergelijke zaken zijn de expertisekosten immers zodanig hoog, dat het verzekerd risico reeds zal uitgeput zijn vooraleer de zaak ten gronde wordt gepleit. Het feit dat de experten wel onder de verzekering vallen zonder te zijn gebonden door de geconventioneerde tarieven brengt een fundamentele ongelijkheid teweeg die ertoe zal leiden dat een rechtszoekende die ervan uitgaat dat hij verzekerd is, toch nog een aanzienlijk bedrag dreigt te moeten opleggen. Daartegen zal de advocatuur zich met kracht verzetten .

De OVB heeft steeds gepleit voor een ruime dekking in alle takken van het recht, met inbegrip van het arbeidsrecht. Dat in uw plan de materies van het arbeidsrecht blijkbaar worden uitgesloten, is voor de OVB onbegrijpelijk.

De OVB is dus wel voorstander van het stimuleren van de rechtsbijstand, maar maakt zich grote zorgen over een aantal in het vooruitzicht gestelde details van uw plan.
Indien daarenboven zou blijken dat uw systeem wettelijke tarieven invoert zonder dat de advocaat de garantie heeft dat hij voor zijn werk correct wordt betaald, zal de advocatuur zich daartegen verzetten. In het belang van de cliënten moet kwalitatief werk op waardige wijze worden vergoed.

Precies omdat onze bekommernissen ook de burgers aanbelangen die naar de rechtbank willen stappen om op te komen voor hun rechten, roepen wij op om een dialoog te hebben over de eindtekst alvorens u deze uitvaardigt.

Met voorname hoogachting,

Namens de algemene vergadering van de OVB,

Dominique MATTHYS
Voorzitter