Intellectuele eigendom

Wilt u uw eigen uitvindingen of die van u bedrijf beschermen? Dat kan op verschillende manieren en ongetwijfeld ook binnen uw budget. U hebt misschien al gehoord van auteursrechten, merkenrecht, modellenrecht, octrooien of patenten, … Maar wat moet u kiezen? Een advocaat in intellectuele eigendomsrechten kan u als geen ander uitleggen hoe u het best te werk gaat.

Uw creatie beschermen

Het intellectuele eigendomsrecht kan uw creatie of uw uitvindingen beschermen tegen copycats. Het biedt u een tijdelijke exclusiviteit waardoor u concurrenten in principe verbiedt bepaalde handelingen te stellen. Voor sommige rechten (merkenrecht, modellenrecht, octrooien, …) is een depot vereist. U moet dan taksen betalen om uw merk, model of octrooi te laten registreren bij de bevoegde instanties (zoals het Benelux Bureau voor Intellectuele Eigendom). Als u die bescherming goed plant, dan maakt u uw positie sterker als anderen u proberen te kopiëren. Volgens de regel mag kopiëren immers, tenzij die kopie een inbreuk vormt op uw intellectuele eigendomsrecht.

Patent (octrooi)

Het patent (‘octrooi’ is de correcte juridische term) is wellicht het meest bekende en wordt gebruikt bij uitvindingen. In een octrooi claimt u de uitvinding van een product of werkwijze. Nadeel daarbij is dat de kosten om dat octrooi te krijgen, vrij hoog zijn omdat u een octrooigemachtigde onder de arm moet nemen om voor u het octrooi te schrijven.

Merk en model

Dat is niet het geval bij een merk of model, waar u zelf (ook online) de registratie kunt doen.
  • Een merk is een teken (een woord, een logo, of combinatie van de beide) dat u gebruikt om uw diensten of producten te onderscheiden van die van een concurrent.
  • Een model is een creatie in 3D waarvan u de vormgeving kunt beschermen (vb. designproducten).
Let op: uw merk of model moet voldoen aan specifieke voorwaarden en mag natuurlijk geen copy zijn van een reeds bestaand merk of model.

Auteursrechten

Voor originele creatieve prestaties kunt best een beroep doen op het auteursrechten. Hier bestaat geen verplichting om iets registreren, maar u heeft er wel belang bij om te kunnen bewijzen wanneer u iets heeft gecreëerd. Registratie bij de notaris, vaststelling door een deurwaarder,… zijn allemaal mogelijkheden om een datum van uw creatie te bewijzen.

De procedure

Stel: u komt een product tegen dat verdacht veel lijkt op het uwe maar duidelijk niet van u afkomstig is. Wat kan u doen?
  1. Het belangrijkste is dat u zoveel mogelijk bewijsmateriaal verzamelt, het liefst na overleg met uw advocaat. Promomateriaal van uw concurrent, foto’s van het product, verklaringen van personen die het product aangeboden kregen of indien mogelijk een vaststelling door de deurwaarder, zijn allemaal goede bewijzen. Er bestaan zelfs specifieke procedures voor, zoals het beslag inzake namaak Info .
  2. Met die bewijzen stapt u naar een advocaat die uw positie en uw rechten analyseert. Hij adviseert u over de verdere strategie, zowel wat het aspect ‘bewijs verzamelen’ betreft als het aspect van de ‘stopzetting van de inbreuk’.
  3. U kunt dan via een stakingsvordering door de rechtbank een verbod laten opleggen om de ‘inbreukmakende handelingen’ verder te zetten. Uw concurrenten mogen dan niet langer dat product maken of die bepaalde naam gebruiken.

Waarom raadpleegt u het best een advocaat?

U neemt het best tijdig contact op met een advocaat in intellectuele eigendomsrechten. Die kan u wegwijs maken in de verschillende rechten en welke bescherming ze bieden. Hij kan samen met u de juiste keuze maken om uw ontwerpen van bij het begin te beschermen. Ondervindt u inbreuken, dan kan uw advocaat u helpen de juiste maatregelen te treffen. Uw advocaat zal u wijzen op de implicaties van bepaalde keuzes. Of u de rechten inbrengt in uw vennootschap of u ze behoudt in eigen naam kan bijvoorbeeld belangrijke gevolgen hebben.

Een paar tips

  1. Hebt u samen met anderen iets gecreëerd? Laat dan een overeenkomst opstellen die jullie onderlinge rechten regelt. Zo vermijdt u later discussies.
  2. Als uw creatie geëxploiteerd wordt door uw vennootschap, denk er dan aan om een overeenkomst op te stellen die het gebruiksrecht regelt. Laat bijvoorbeeld nagaan of het beter is om de creatie op uw naam te behouden, of ze over te dragen aan de vennootschap. Een advocaat kan u adviseren.
  3. Heeft u derden ingeschakeld om voor uw bedrijf iets te ontwerpen of te creëren waarop mogelijk intellectuele rechten geclaimd kunnen worden? Controleer dan zeker op voorhand waar die rechten naartoe gaan. De factuur van een grafisch ontwerper die uw logo getekend heeft, betekent niet automatisch dat u dat logo zomaar mag gebruiken.
  4. Hebt u werknemers die creatieve prestaties leveren voor uw bedrijf? Neem dan in de arbeidsovereenkomst een bepaling op over het lot van die creaties.