Ontslag

De invoering van een zogenaamd eenheidsstatuut voor arbeiders en bedienden op 1 januari 2014 heeft het Belgisch individueel ontslagrecht fundamenteel gewijzigd. De ontslagregels, en zeker de berekening van de opzegtermijnen en –vergoedingen zijn er niet eenvoudiger op geworden. Het onderscheid tussen arbeiders en bedienden bestaat nog altijd.

Waarom raadpleegt u als werkgever het best een advocaat?

Soms ligt een ontslag ingewikkelder dan een standaard opzeg. Hoe bewijst u bijvoorbeeld dat een werknemer gefraudeerd heeft in uw boekhouding? Of moet u iemand ontslaan uit budgettaire redenen, maar wil u een trouwe werknemer toch iets extra’s meegeven? Een advocaat zoekt voor u uit wat mogelijk is, eventueel met fiscale optimalisatie.

Houd er rekening mee dat u op het C4 eerlijk en te goeder trouw de reden moet meedelen van het ontslag. Sommige werkgevers vullen op het C4 een andere ontslagreden in omdat ze de werknemer niet per se willen ‘straffen’ door zijn werkloosheidsuitkeringen af te nemen. Met het C4 gaat de RVA immers na of de ontslagen werknemer recht heeft op werkloosheidsuitkeringen. Let op: het bewust verkeerd invullen van het C4 kan belangrijke implicaties hebben bij een eventuele discussie met uw werknemer over zijn ontslag. Als die werknemer een procedure opstart bij de arbeidsrechtbank omdat hij meent dat zijn ontslag onterecht was, dan krijgt u het moeilijk om de rechter van het tegendeel te overtuigen als het C4 vermeldt dat het ontslag bijvoorbeeld wegens een ‘reorganisatie van de dienst’ was. Arbeidsrechtbanken kunnen het C4 nakijken in dergelijke gevallen.

Collectief ontslag
Ook bij een collectief ontslag – bijvoorbeeld als uw onderneming al een tijd financiële verliezen lijdt – kan een advocaat u bijstaan. Hij werkt mee achter en voor de schermen tijdens dat delicate en tijdrovende proces. Vanaf de aankondiging van de intentie tot collectief ontslag tot de onderhandeling en ondertekening van een sociaal plan en de effectieve beëindiging van de arbeidsovereenkomsten.

Waarom raadpleegt u als werknemer het best een advocaat?

Als uw arbeidsovereenkomst met onmiddellijke ingang (en zonder dringende reden) beëindigd wordt, hebt u als werknemer recht op een opzeggingsvergoeding. Die moet niet alleen rekening houden met uw vast loon, maar ook met alle voordelen (zoals maaltijdcheques of een bedrijfswagen). In sommige gevallen hebt u nog recht op een eindejaarspremie of vertrekvakantiegeld. Één consultatie met een advocaat kan u leren of uw opzeggingsvergoeding correct berekend werd en of u alle vergoedingen krijgt waar u recht op hebt.  Misschien hebt u ook recht op outplacement. Een advocaat kan toelichten welke stappen u moet ondernemen om van dat recht te genieten.

Ontslag om dringende reden en werkloosheidsuitkering
Wie ontslagen wordt om een dringende reden heeft geen recht op een werkloosheidsuitkering. De RVA kent enkel werkloosheidsuitkeringen uit aan wie zonder arbeid en zonder loon is wegens omstandigheden onafhankelijk van zijn eigen wil.

Bent u niet akkoord met uw ontslag, dan kan u dat aanvechten. Een advocaat kan u daarbij helpen. Als u uw ontslag aanvecht, kan de RVA u een voorlopige werkloosheidsuitkering toekennen. U ontvangt dan maandelijks een uitkering, waardoor u met een gerust gemoed op zoek kan naar een nieuwe job.
Opgelet: daar hangen ook risico’s aan vast. Als de rechtbank oordeelt dat uw ontslag wel terecht was, bent u verplicht al die voorlopige uitkeringen terug te betalen.
Tijdelijke werkloosheid en bijberoep
Bij  tijdelijke werkloosheid kan u een uitkering van de RVA krijgen. Onder bepaalde voorwaarden kan u tijdens die tijdelijke werkloosheid Info  een bijberoep uitoefenen zonder die uitkering te verliezen, bijvoorbeeld:
  • U moet uw bijberoep minstens sinds 3 maanden voor de uitkeringsaanvraag uitoefenen.
  • U bent verplicht uw nevenactiviteiten aan te geven
  • U bent verplicht een controlekaart in te vullen.
Als u te veel uren werkt of te veel verdient bij uw nevenactiviteit kan de RVA u uw recht op uitkeringen ontzeggen. U kan die beslissing betwisten. Een advocaat kan u bijstaan bij een procedure voor de arbeidsrechtbank.

Uit de praktijk

Een paar tips

  1. Een overeenkomst over de modaliteiten van de beëindiging van de arbeidsovereenkomst kan enkel vrijwillig gesloten worden. Uw werkgever kan u niet verplichten dergelijke overeenkomst te ondertekenen.
  2. Weet u niet waarom u precies werd ontslagen? U hebt – sinds 1 april 2014 – het recht om uw werkgever te vragen de concrete reden voor het ontslag op papier te zetten. Bezorg binnen de 2 maanden na het einde van uw arbeidsovereenkomst een aangetekende brief aan uw werkgever met die vraag.